آن بود كه از هر سرزمينى املاك آبادى را كه پادشاهان ايران خالصه خود قرار مىدادند ، به حساب نياورد و آنها را خالصه خود قرار داد و تيول جمعى از بستگان خويش ساخت و عامل عراق از درآمد خالصه هايى كه معاويه در اين نواحى داشت ، صد ميليون درهم نزد وى مىفرستاد و صله ها و جايزه هاى معاويه از همين درآمد بود . خراج مصر در دوران معاويه بر سه ميليون دينار قرار گرفت و عمرو بن عاص اندكى از آن را نزد وى مىفرستاد . پس چون عمرو بمرد ، خراج نزد معاويه فرستاده مىشد بدين ترتيب كه مقرريهاى مردم داده مىشد و يك ميليون درهم بسوى او حمل مىگرديد . خراج فلسطين بر چهار صد و پنجاه هزار دينار مستقر شد ، و خراج اردن بر صد و هشتاد هزار دينار ، و خراج دمشق بر چهار صد و پنجاه هزار دينار ، و خراج شهرستان حمص [ 1 ] بر سيصد و پنجاه هزار دينار ، و خراج قنسرين و عواصم [ 2 ] بر چهار صد و پنجاه هزار دينار ، و خراج جزيره كه ديار مضر و ديار ربيعه باشد بر پنجاه و پنج هزار [ هزار ] درهم ، و خراج يمن بر يك ميليون و دويست هزار دينار ، [ و گفته شده ] نهصد هزار دينار . چون كارها براى معاويه رو به راه گشت ، فيروز ديلمى را والى يمن قرار داد و سپس بجاى او عثمان بن عفان ثقفى را گماشت ، و سپس پسر بشير انصارى را . معاويه در شام و جزيره و يمن مانند عراق عمل كرد و آباديهاى خالصه پادشاهان را براى خود برگزيده خالصه خويش قرار داد و آنها را تيول خاندان و نزديكان خويش ساخت و نخستين كس بود كه در تمام دنيا خالصه هايى داشت ،

--> [ 1 ] ن ، مصر . [ 2 ] جمع عاصم ، چندين قلعه محكم و ولايتهايى محيط بان ميان حلب و انطاكيه كه بيشتر آنها كوهستانى است و بسا كه مرزهاى مصيصه و طرسوس هم در آن به حساب آيد ولى حلب از آنها نيست و يزيد مركز آن را منبج قرار داد ( مراصد ) .